تبلیغات
management - کاربرد سازمان مجازی در کسب و کار
آینده از آن کسانی است که به استقبالش می روند . فریدریش ویلهلم نیچه
درباره وبلاگ

آرشیو

آخرین پستها

پیوندها

صفحات جانبی

نویسندگان

ابر برچسبها

آمار وبلاگ

Admin Logo
themebox

کاربرد سازمان مجازی در کسب و کار

کاربرد سازمان مجازی در کسب و کار



مقاله حاضر به بررسی تعاریف، ویژگیها، الگوهای ساختاری و فرایند تشکیل سازمان مجازی می‌پردازد. از آنجا که پایداری سازمان مجازی به‌عنوان یک سیستم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، لذا عوامل پایدارساز این گونه سازمانها نیز با ارائه یک الگو و اصول مربوطه ارائه شده است.

مقدمه
اصطلاح سازمان مجازی، اولین بار توسط موشویتس در سال 1986 مطرح شد. «مالون» و «دیویدو» MALONE و DAVIDOW اولین کسانی بودند که به‌طور دقیق و سازگار در کتاب خود ایده «بنگاه مجازی» را مطرح کردند. سازمان مجازی حیطه وسیعی از فعالیتهای سازمانی اقتصادی و غیراقتصادی را می‌پوشاند. کسب و کار الکترونیک شامل کار در خانه(TELEWORK) ، صنایع کوچک و متوسط مجازی تا شبکه‌های بزرگ کسب و کار در حیطه فعالیتهای اقتصادی قرار می‌گیرد. از سوی دیگر، در سایر بخشها نیز سازمانهای مجازی خصوصا در همکاری میان موسسات علمی، گروهها وسازمانهای غیرانتفاعی و غیردولتی دارای کاربرد وسیعی است.
مقاله حاضر به بررسی مفاهیم ساختارها و سازوکارهای سازمان مجازی در حیطه کسب و کار می‌پردازد. اهمیت سازمان مجازی در این گونه فعالیتها شامل موارد زیر می‌شود:
1 – اشتراک و همکاری در منابع، قابلیتهای محوری و تسهیم هزینه‌‍‌ها میان چندین شرکت یا موسسه؛
2 – شکلهای مختلف سازماندهی و امکان انعطاف‌پذیری در سازماندهی؛
3 – وجود فناوری اطلاعات به‌عنوان عامل اصلی و تواناساز؛
4 – اجرای عملیات شبکه‌ای.
ویژگیهای سازمانهای مجازی
گرچه از عمر مفهوم سازمان مجازی نزدیک به دودهه می‌گذرد، لیکن هنوز هم در ادبیات مزبور تفاوت در تعاریف ونگرشها وجود دارد. علت این امر پویایی مفاهیم و بروز پدیده‌های گوناگون و نوین در حیطه مزبور است. لذا در این مقاله سعی شده تا تعاریف و ویژگیهای ارائه شده به‌گونه‌ای جامع نظرات متخصصان مطرح این رشته باشد.
الف – تعریف سازمان مجازی: سازمان مجازی، شبکه‌ای پویا از سازمانها، شرکتها، موسسات و حتی افراد مستقلی است که در قالب اشکال گوناگون فعالیتهای کسب و کار گروهی، تحت یک نام مشخص که الزاما نام واقعی هیچ‌یک از اعضای شبکه نیست، به‌صورت موقت یا دایمی گرد هم آمده‌اند تا با تسهیم هزینه‌ها، قابلیتهای محوری، ریسک‌ها و امکانات از فرصتهای کسب و کار برروی یک بستر فناوری اطلاعات و نیز با به‌کارگیری فناوری اطلاعات، استفاده کنند.
ب – ماهیت کسب وکار: کسب و کار سازمان مجازی یک ماهیت نوآورانه، همکارانه، همفزاینده و پویا در قالب عملیات شبکه‌ای در میان اعضا (شرکتهای تشکیل‌دهنده) دارد که به‌صورت فرهنگ سازمانی مشخص نیز در عملکرد کلیت سازمان بروز می‌کند.
ج – ساختارها: در سازمان مجازی گرایش کلی به‌سوی از بین رفتن سلسله مراتب عرضی و نیز کاهش نیاز به عملیات و ساختارهای فیزیکی است تا بدین وسیله بهره‌وری بیشتری میان اعضای شبکه به‌وجود آید. امکان پراکندگی جغرافیایی اعضا و وابستگی نمودار سازمانی و شکل روابط به شرایط تشکیل شبکه باتوجه به اهمیت ارتقای اثربخشی عملیات آن از ویژگیهای ساختاری این گونه سازمانهاست.
د – مدیریت: در سازمان مجازی یک دیدگاه مدیریت مشترک و تسهیم فعالیت مدیریتی، رهبری، مالکیت تسهیم‌شده، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری جمعی، توافقی، عملکرد برمبنای اعتماد، هم‌سرنوشتی و ریسک‌پذیری گروهی وجود دارد.
ها- بستر و موتور حرکت: سازمان مجازی بر روی بستر فناوری و سیستم‌های اطلاعاتی بنیان گذاشته شده و از سوی دیگر فناوری اطلاعات به‌عنوان یکی از عوامل پویا و سازنده سازمان مطرح است. تبادل، توسعه، توزیع و تسهیم سازمان یافته اطلاعات و اطلاعات سامان یافته مرتبط و متناسب با سطوح مختلف تصمیم‌گیری- عملیاتی، فعالیت اساسی سازمان و نیز حاصل عملکرد قابل قبول آن است که نهایتا در شکل دانش سازمانی مدیریت شده متبلور می شود.
الگوهای ساختاری سازمانهای مجازی
در پاسخ به این سوال که «چه موقع یک سازمان، مجازی است؟» یک پاسخ مطلق وجود ندارد بلکه برحسب میزان اغنای شرایط مجازی‌بودن، می‌توان یک سازمان را در مکان مشخصی از طیف مجازی بودن قرار داد. از این‌رو، می‌توان درجات مختلفی از مجازی بودن را باتوجه به سه ویژگی اساسی زیر مورد شناسایی قرار داد:
_ فرهنگ سازمان مجازی؛ _ شبکه مجازی؛ _ بازار مجازی.
الف – فرهنگ به‌معنای میزان موافقتی است که اعضای یک جامعه به‌لحاظ ارزشها و عقاید مشترک با یکدیگر دارند. فرهنگهای سازمانی که گرایش به تحول دارند، احتمال می‌رود بتوانند مجازی شوند و توانایی بالایی به‌لحاظ استفاده فعالانه از فرصتهای درون و برون سازمانی دارند.
ب – شبکه مجازی به‌معنای گروهی از سازمان‌‌ها یا گروه های درون سازمانهاست که تــوسعه و حفظ روابط الکترونیــک برای پیشرفت موفقیت‌آمیز وضعیت مجازی آنها نقش حیاتی دارد. روابط درون شبکه غالبا تحت عنوان «مشارکتهای ارزش افزوده» نامیده می‌شود که بر پایه روابط طولی، عرضی یا همـــزیستانه (SYM BIOTIC) بنا شده است. این امور مرتبط است با رقبا، همکارانی که در زنجیره ارزش قرار دارند و نیز فراهم‌آورندگان خدمات و کالاها که همگی تحت یک چتر پوشش داده شده‌‌اند تا در مقابل سازمانهای خارج از شبکه، به مزیت رقابتی بالاتری، به‌صورت جمعی دست یابند.
ماهیت مشارکتهایی که سازمان مجازی را شکل می‌دهند، قدرت و نیز قابلیت جایگزین‌شدن آنها مشخص می‌کند که ساختار بهینه آنها چگونه خواهد بود. شش الگوی سازمانی که برای ساختار سازمانهای مجازی مناسب تشخیص داده شده به قرار زیر است:
1 – صورتهای مجازی؛ 2 – الگوهای هم‌پیمانی؛ 3 – الگوهای پیمان ستاره‌ای؛ 4 – الگوهای پیمان – ارزشی؛ 5 – الگوهای پیمان – بازار؛ 6 – کارگزارهای مجازی.
الف - صورتهای مجازی، عبارتند از همان سازمانهای سنتی که اکنون برروی فضای مجازی (اینترنت) حضور دارند:
ب - الگوی هم‌پیمانی: در این سازمانها همکاری تسهیم شده میان چندشرکت وجود دارد به‌گونه‌ای که هر شریک تقریبا سهم مساوی از منابع، قابلیتها، مهارتها و دانش را به اشتراک می‌گذارد و بدین ترتیب کنسرسیومی تشکیل می‌شود. این الگو برای اجرای پروژه‌ها مناسب است و برحسب توافق شرکا می‌تواند موقت یا دایم باشد.
ج - الگوی پیمان-ستاره‌ای: در این الگو، شبکه هماهنگی متشکل از اعضای به‌هم پیوسته وجود دارد که هسته یا محور را تشکیل می‌دهد و در اطراف آن سازمانهای دیگری به‌عنوان اقمار قرار می‌گیرند.
هسته مرکزی که رهبریت را به‌عهده دارد دارای نقش برتر بوده و قادر است قابلیتها، تخصصها، دانش و منابع لازم را برای عملیات تعریف شده و نیازهای اعضای فراهم آورد.

د – الگوی پیمان-ارزشی: الگوهای پیمان ارزشی، طیفی از تولیدات، خدمات و امکانات وابسته به یکدیگر را برمبنای ارزش قابل دستیابی در یک صنعت یا زنجیره ارزش مشخص گرد هم می‌آورد.
شرکتهای عضو این سازمان مجازی، همگی در کار خود متخصص بوده و در بازار یا قابلیت محوری خود کاملا متمرکز هستند.
ها- الگوی پیمان-‌بازار – سازمانهایی که بر پایه الگوی پیمان بازار ایجاد شده‌اند، به‌منظور هماهنگی ساخت و تولید، بازاریابی، فروش و ترویج مجموعه‌از تولیدات و خدمات متنوع اما سازگار گرد هم می‌آیند. تفاوت میان الگوی پیمان-‌‌‌بازار با الگوی پیمان – ارزش از این جنبه است که احتمالا چندین زنجیره ارزش در الگوی پیمان بازار درگیر هستند.
و – الگوی کارگزاران مجازی: کارگزاران مجازی درواقع طرح‌ریزی شبکه‌های پویا را برعهده دارند. این کارگزاران فرصتهای استراتژیک نوینی را به‌عنوان عرضه‌کنندگان شخص ثالث ارزش افزوده مانند موارد معمولی بازاریابی اینترنتی و یا کارگزاران اطلاعات ارائه می‌کنند که حول خدمات ویژه اطلاعات تجاری به ایجاد یک ساختار مجازی اقدام می‌کنند. این الگو نسبت به سایر الگوها بیشترین انعطاف را داراست و ویژگی دیگر آن این است که معمولا موقتی است.


فرایند تشکیل سازمان مجازی
هنگامی که یک فرصت کسب وکار تشخیص داده می‌شود، نیاز به برنامه‌ریزی و ایجاد سازمان مجازی، ایجاد موافقت یا قراردادهای همکاری میان اعضا یا شرکای مناسب و تنظیم و آرایش‌دهی زیرساخت مورد‌ نظر برای اجرای عملیات طبق توافق، پدید می‌آید. مراحل عمده و عملیات لازم برای ایجاد سازمان مجازی در شکل شماره یک آمده است.
عوامل تثبیت‌کننده سازمانهای مجازی
در پایداری و تثبیت سازمان مجازی دو عامل نقش اساسی را بازی می‌کنند که به‌قرار زیر است:
1 – امنیت در کسب و کار و تبادل اطلاعات.
2 – ایجاد جو اعتماد در سازمانها یا شرکتهای عضو سازمان مجازی.
امنیت در تبادل اطلاعات دارای سه جنبه اصلی است که عبارتند از:
الف – شناسایی، بدین معنی است که یا توسط شخص ثالث مورد اعتماد دوطرف، در مورد آنها تاییدیه صادر و یا از طریق تبادل رمز مشترک مورد شناسایی طرفین، مبادله اطلاعات انجام شود.
ب – دسترسی، بدین معنی است که فضای مورد نیاز طرفهای استفاده کننده از اطلاعات باید کاملا شناسایی شده و به هر عضو در سازمان مجازی دسترسی مناسب برای استفاده از اطلاعات ارائه شود. در این راه، وجود ابزارهای مهمی از قبیل کدهای شناسایی، دیواره‌های آتش وغیره ضروری است.
ج – انتقال، بدین معنی است که انتقال اطلاعات برروی بسترهای امن از قبیل شبکه‌های خصوصی مجازی(VIRTUAL PRIVATE NETWORK) ویا درون شبکه‌های حلقه‌ای بسته(EXTRANET) که بین طرفهای شریک در سازمان ایجاد شده، صورت می‌گیرد.
در رابطه باامنیت اطلاعات دیدگاههای متفاوتی وجود دارد که در جدول شماره یک دو دیدگاه متفاوت با یکدیگر مقایسه شده‌اند.
برخی صاحبنظران براین عقیده‌اند که تعریف اعتماد در سازمان مجازی به معنای مکانیسمی برای کاهش بی‌اطمینانی یا عدم قطعیت اجتماعی است که از ویژگیهای سازمانهای مجازی است. لذا اعتماد را به‌عنوان آمادگی پذیرش ریسک مطرح می‌کنند. این تعریف را در مطالعه اعتماد در تیم‌های مجازی نیز به‌عنوان «اتکا بر رفتار ارتباطی فرد دیگر به‌منظور دستیابی به یک هدف مطلوب اما در عین حال غیرقطعی در یک موقعیت مخاطره‌آمیز» به‌کار برده‌اند. بنابراین، کلا می‌توان اعتماد را به‌عنوان مجموعه‌ای از اعتقادات و باورها درباره دیگران دانست که این امر عنصر مخاطره را در موضوع اعتماد توجیه می‌کند. در یک جامعه مجازی، رفتارهای فرصت‌طلبانه ممکن است به اعمالی از قبیل فروش غیراخلاقی اطلاعات محرمانه شخصی یا سازمانی، استفاده از جامعه مزبور در جهت عرضه کالا و غیره منجر شود. در این جوامع به‌خاطر امکانات وسیعی که به‌لحاظ ناشناس سازی افراد و سازمانهای اقدام‌کننده وجود دارد، اجرای رفتارهای فرصت‌طلبانه بسیار ساده‌تر و کشف آنها توسط قربانیان بسیار مشکل‌تر از جوامع معمولی است.
برخی از عواملی که اعتماد طبق آنها تعریف می‌شود و آن را قابل اندازه‌گیری می‌کند به‌قرار زیر است:
1 – پاسخگوبودن به دیگران (دیگر سازمانها و شرکتها). این معیار طبق موارد زیر تعریف می‌شود:
الف – ارائه پاسخ در زمان مورد انتظار و تعیین شده (تعداد دفعات، موقعیتها،...)؛
ب – کیفیت پاسخهای ارائه شده (عالی، خوب، متوسط، بد، خیلی بد).
2 – مشارکت اطلاعاتی عبارت است از میزان راه‌دادن دیگران به حریم اطلاعاتی خود. این معیار را با سوال درباره آمادگی و علاقه دیگران (سایر شرکتها یا موسسات) برای به اشتراک گذاشتن اطلاعات خود می‌توان سنجید.
3 – تمایل به اعتماد. این معیار را با سوال درباره آمادگی و علاقه به وابستگی به دیگران یا میزان آمادگی به واگذاری امور خود به دیگران می‌توان سنجید.
این موارد را تحت‌عنوان الگوی تاثیر اعتماد در تبادل اطلاعات، در شکل شماره 2 می‌توان دید.
اصول ایجاد اعتماد در سازمانهای مجازی
اعتماد به‌معنای هماهنگی ساده نیست. مسلم است که توافق کامل در همه زمینه‌ها امری بسیار پیچیده است. بااین همه در یک رابطه مبتنی بر اعتماد، تضادها باعث ایجاد انگیزه برای شناخت عمیق‌تر و جستجو برای یافتن راه‌حلهای سازنده می‌شود. اعتماد، باعث ایجاد خیرخواهی می‌شود و لذا هنگامی که یک شرکت دست به کاری می‌زند که مورد علاقه دیگری نیست، همچنان ارتباطات قبلی را حفظ می‌کند. وجود اعتماد به ما اطمینان در حفظ رابطه را نوید می‌دهد و زمینه را برای اطمینان بیشتر فراهم می‌کند. «باوجود بی‌اعتمادی، نمی‌توان در کسب وکار به نتیجه‌ای دست یافت، لذا اعتماد سنگ بنای روابط ماست.»

منظور از اعتماد در یک اتحادیه کسب و کار عبارت از این است که: هر شرکت برای دستیابی به نتایجی در ورای آنچه از طریق دادوستد معمول قابل دستیابی است، بتواند به دیگری تکیه کند. این مفهوم به مجموعه‌ای از شرایط و الزامات هشتگانه زیر می‌انجامد:
1 – نیاز متقابل باعث ایجاد فرصت و همکاری می‌شود؛
2 – روابط متقابل فردی میان انسانها اساس ایجاد ارتباط میان شرکتهاست؛
3 – همکاری نزدیک و مشترک میان مدیران ارشد شرکتها باعث ایجاد ارتباطات میان کارکنان آنها و گذر از مرزها می‌شود؛
4 – اهداف مشترک، عملکرد شرکتهای همکار را هدایت کرده و بهبود می‌بخشد؛
5 – شناخت و حفظ حریمهای امنیتی باعث ترویج مشارکت در اطلاعات و دانش می‌شود؛
6 – عزم و اراده همکاری باعث ایجاد شوق به کار بیشتر و عمیق‌تر خواهد شد؛
7 – سازمانهایی می‌توانند با یکدیگر همکاری کرده و جفت وجور شوند که انعطاف‌پذیر باشند؛
8 – تداوم همکاری باعث ادامه و رشد شناخت سازمانها و شرکتها از یکدیگر می‌شود و این امر به‌نوبه خود باعث همکاری گسترده‌تر، عمیقتر، پایدارتر، و دانش‌آفرین‌تر خواهد شد.
نتیجه گیری
توسعه تکنولوژی اطلاعات و تحولات مفهومی و ساختاری در مدیریت بنگاههای اقتصادی ما را از مفهوم سازمان سنتی به سوی سازمان مجازی و عملیات شبکه‌ای سوق داده است. ایجاد و مدیریت این‌گونه سازمانها ، چالشهایی را با خود به‌همراه دارد که از مهمترین آنها چگونگی ساختار سازمانی، ایجاد روابط سازمانی، روابط میان انسانها، نقل و انتقالات اطلاعات، چگونگی اجرای پروژه‌ها و تقسیم کار، اعتمادسازی و مسئله امنیت در تبادلات است.
مسایل فوق گرچه در مقاله حاضر حتی‌الامکان باتوجه به جوانب امر و محدودیتهای آن مورد بحث واقع شده، لیکن هدف نگارنده این بوده که با طرح آنها، زمینه را برای حساس‌سازی جهت ارائه تحقیقات فراهم سازد. زیرا توسعه این‌گونه سازمانهای شبکه‌ای امری اجتناب‌ناپذیر است ورود به این عرصه مستلزم آگاهی از فرصتها و چالشهای آن است.
منابع و ماخذ
1 – GREINER. R AND METES. G (1995). GOING VIRTUAL.
2 – CHRISTIE P.M.J LEVARY R.R. VIRTUAL CORPORATIONS: RECIPE FOR SUCCESS. INDUSTRIAL MANAGEMENT VO140, NO 4, 1998, PP 7-11.
3 – ERBEN, KATHRIN, KLAUS: CORPORATION NETWORKS TOWARD VIRTUAL ENTERPRISES: VONET NEWSLETTER VOL 1,NO 5, 1 DECEMBER 1997.
4 – GALLEGOS F, POWELL SR. TELECOMMUNICATION NETWORKS IN VIRTUAL CORPORATIONS, IS AUDIT & CONTROL JOURNAL VOL III 1997, PP 26-28.
5 – IMPACT PROGRAMME (12 SEPT 1998), EXPLOITING THE WIRED-UP WORLD. BEST PRACTICEIN MANAGING VIRTUAL ORGANIZATIONS, www.ACHIEVE.CH.
6 – KNOWLEDGE MANAGEMENT AND VIRTUAL ORGANIZATIONS PP 144-149 YOGESH MALHOTRA, IDEA GROUP PUBLISHING 2000.
7 – CAMARINHA MATOS, H. AFSARMANHS, R. RABELO SUPPORTING AGILITY IN VIRTUAL ENTERPRISES E-BUSINESS & VIRTUAL ENTERPRISES PP 90.91. KLUWER PUBLISHERS 2001..
8 – MANAGING INFORMATION TECHNOLOGY IN GLOBAL ECONOMY, EDITED BY MEHDI KHOSROWPOUR, PP 467-471.
9 – CATHERINE RIDING. DAVID GEFEN. THE DEVELOPMENT OF TRUST IN VIRTUAL COMMUNITIES. MANAGING INFORMATION TECHNOLOY IN A GLOBAL ECONOMY. IDEA GROUP PUBLISHING 2001 PP 374-377.

مولف/مترجم: احمد تابنده
موضوع: سازمانهای مجازی

منبع: ماهنامه تدبیر-سال هفدهم -شماره 172

نوشته شده توسط :asieh golestani
دوشنبه 10 خرداد 1389-06:57 بعد از ظهر
نظرات() 

buy cheap cialis on line
پنجشنبه 15 آذر 1397 08:49 بعد از ظهر

Thanks! Very good stuff!
cialis generic tadalafil buy cialis super kamagra wow look it cialis mexico american pharmacy cialis cialis arginine interactio tadalafil 20mg acheter cialis meilleur pri generic cialis 20mg uk precios cialis peru viagra vs cialis
Buy generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 01:16 قبل از ظهر

Fantastic data. Thanks a lot.
cialis for sale south africa india cialis 100mg cost cialis 5 mg scheda tecnica cialis uk cialis authentique suisse sublingual cialis online click now buy cialis brand cialis et insomni cialis uk generic cialis with dapoxetine
buy cialis online no prescription
چهارشنبه 14 آذر 1397 08:58 قبل از ظهر

You reported this really well.
cialis authentique suisse canadian drugs generic cialis cialis side effects dangers enter site very cheap cialis buy cialis online legal look here cialis order on line female cialis no prescription cialis 5 mg schweiz cialis coupon how much does a cialis cost
Buy cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 09:24 بعد از ظهر

You've made your point.
we recommend cialis best buy how does cialis work cost of cialis cvs cost of cialis per pill cialis canada free generic cialis cialis 5 mg buy side effects of cialis cialis super kamagra order generic cialis online
buy cialis online cheap
سه شنبه 13 آذر 1397 10:34 قبل از ظهر

Thanks a lot, Plenty of stuff!

order generic cialis online tadalafil generic tadalafil 10 mg cialis 200 dollar savings card cialis generika in deutschland kaufen cialis reviews acheter du cialis a geneve cialis 5mg cialis 5 mg buy where cheapest cialis
Buy cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 10:50 بعد از ظهر

You actually expressed this really well!
enter site very cheap cialis buying cialis on internet estudios de cialis genricos cialis for sale south africa when will generic cialis be available cialis venta a domicilio cialis 100 mg 30 tablet warnings for cialis cialis generika in deutschland kaufen cialis 5 mg schweiz
buy cheap cialis coupon
دوشنبه 12 آذر 1397 10:02 قبل از ظهر

Terrific postings. Appreciate it.
cialis 20mg cialis venta a domicilio usa cialis online prix cialis once a da look here cialis order on line price cialis per pill how to purchase cialis on line enter site 20 mg cialis cost cialis tablets for sale cuanto cuesta cialis yaho
Cialis prices
یکشنبه 11 آذر 1397 10:17 بعد از ظهر

You made your stand quite well!!
cialis venta a domicilio cialis bula dose size of cialis cialis usa cost cialis price thailand where do you buy cialis deutschland cialis online cilas cialis coupons printable order cialis from india
buy cialis medication
یکشنبه 11 آذر 1397 09:23 قبل از ظهر

Wonderful write ups. Regards.
cialis kaufen wo cialis generique 5 mg 40 mg cialis what if i take cialis prezzo in linea basso cialis 20mg cialis en 24 hora cialis soft tabs for sale look here cialis order on line cialis cipla best buy cialis price thailand
Buy cialis
شنبه 10 آذر 1397 10:29 بعد از ظهر

Thank you. I appreciate this!
buy generic cialis cialis 20mg preis cf cialis authentique suisse cialis soft tabs for sale cialis kaufen bankberweisung generic cialis at walmart cialis 05 we recommend cialis info where to buy cialis in ontario we recommend cialis info
buy cialis pills online
شنبه 10 آذر 1397 09:10 قبل از ظهر

Lovely forum posts. Thanks a lot!
cialis generico online cialis without a doctor's prescription cialis 5 mg funziona buying cialis on internet cialis from canada female cialis no prescription low cost cialis 20mg wow look it cialis mexico 5 mg cialis coupon printable cialis rezeptfrei
buy cialis medication
جمعه 9 آذر 1397 09:56 بعد از ظهر

Awesome write ups. Thanks.
cialis generic availability buy cialis sample pack cipla cialis online cialis online cialis 100 mg 30 tablet cialis para que sirve import cialis cialis generika cipla cialis online buy online cialis 5mg
Cialis prices
جمعه 9 آذر 1397 10:00 قبل از ظهر

Appreciate it. An abundance of tips.

buy name brand cialis on line tadalafil generic generic cialis tadalafil what is cialis brand cialis nl generic cialis in vietnam cialis for daily use cialis for sale can i take cialis and ecstasy usa cialis online
buy cials online
پنجشنبه 8 آذر 1397 10:58 بعد از ظهر

Whoa all kinds of excellent material!
cialis rckenschmerzen cialis tadalafil cialis 200 dollar savings card cialis 5 mg scheda tecnica cialis alternative warnings for cialis cialis side effects dangers buy generic cialis buy name brand cialis on line cialis tadalafil
Cialis prices
پنجشنبه 8 آذر 1397 11:38 قبل از ظهر

Cheers. Quite a lot of info.

precios de cialis generico safe site to buy cialis online chinese cialis 50 mg viagra vs cialis cialis with 2 days delivery cialis herbs cialis australia org ou trouver cialis sur le net we like it cialis price cialis for sale south africa
where to buy cialis online
چهارشنبه 7 آذر 1397 10:55 بعد از ظهر

Very good data, Thanks a lot.
cialis 5 mg effetti collateral cialis pills boards cialis daily reviews legalidad de comprar cialis we recommend cialis info only best offers cialis use non 5 mg cialis generici only now cialis 20 mg cialis usa cost cialis patentablauf in deutschland
buy cialis usa
چهارشنبه 7 آذر 1397 10:56 قبل از ظهر

Many thanks, Wonderful stuff.
cialis kaufen bankberweisung cialis 50 mg soft tab viagra cialis levitra cialis from canada ou acheter du cialis pas cher cialis generico en mexico does cialis cause gout generic cialis with dapoxetine cialis savings card cialis 5mg billiger
buy cialis pills online
دوشنبه 9 مهر 1397 05:18 بعد از ظهر

Thank you, Valuable stuff!
cialis en 24 hora cialis 20 mg cut in half cialis generico we choice cialis uk cialis 100mg suppliers price cialis per pill cialis en 24 hora prices for cialis 50mg viagra vs cialis cialis great britain
drugstore online
یکشنبه 1 مهر 1397 03:16 بعد از ظهر

Thanks, Very good stuff!
most reliable canadian online pharmacies canadian medications online drugstore online canadian medications pharmacy canadian pharmacy viagra buy vistagra online safe trusted pharmacy canada scam canada pharmacies canadian pharcharmy online aarp recommended canadian online pharmacies
cialisvonline.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 10:56 قبل از ظهر

Truly all kinds of helpful advice!
cialis coupons printable cialis authentique suisse cialis 20 mg cut in half how does cialis work enter site 20 mg cialis cost callus viagra vs cialis vs levitra viagra vs cialis vs levitra we use it cialis online store cialis dosage
kawanboni.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 03:35 بعد از ظهر

This is nicely put! !
cialis dosage cialis therapie cialis coupons cialis generic cialis 50 mg soft tab if a woman takes a mans cialis prescription doctor cialis cialis authentique suisse cialis generico in farmacia tadalafil generic
cialisvbuy.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 10:30 بعد از ظهر

Incredible lots of useful knowledge.
online prescriptions cialis cialis 5 mg scheda tecnica buy cialis online nz cialis in sconto cialis 5mg prix we like it cialis soft gel cialis prices in england we recommend cialis info prezzo cialis a buon mercato low cost cialis 20mg
viabiovit.com/where-to-get-viagra-pills.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 09:46 قبل از ظهر

Cheers, Ample content.

online order viagra where to buy viagra without prescription buying viagra online from canada how can i buy viagra without seeing a doctor vigara online pharmacy usa viagra buy price viagra viagra online cheap can you buy viagra without prescription can i buy viagra at walmart
Buy generic cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 04:26 بعد از ظهر

Whoa all kinds of terrific information!
cialis 20 mg cut in half chinese cialis 50 mg canadian discount cialis cialis uk cialis patent expiration cialis ahumada comprar cialis navarr cialis name brand cheap tadalafil cialis mit grapefruitsaft
Viagra canada
پنجشنبه 6 اردیبهشت 1397 04:52 قبل از ظهر

You've made your point.
where to buy viagra online uk viagra rx online buy generic sildenafil online where to purchase viagra online buy viagra online at where to purchase viagra online viagra mail order buy cheap viagra no prescription buy brand viagra online without prescription buy viagra cheap
Generic cialis
یکشنبه 19 فروردین 1397 04:07 قبل از ظهر

You actually mentioned it very well.
canadian discount cialis cialis australian price cialis daily dose generic only best offers 100mg cialis cialis 5 mg cialis tablets when can i take another cialis cialis baratos compran uk cialis side effects cialis soft tabs for sale
Cialis generic
جمعه 3 فروردین 1397 07:19 قبل از ظهر

Very good posts. Kudos!
cialis generika cialis canada cialis purchasing generic cialis 20mg uk how do cialis pills work cialis great britain cialis vs viagra cialis cost cialis daily free generic cialis
Refugio
جمعه 17 آذر 1396 01:17 بعد از ظهر
I got this website from my buddy who shared with me regarding this site and now this time I
am browsing this web site and reading very informative articles at this
time.
hack de cam4 es verdad
دوشنبه 6 آذر 1396 09:06 بعد از ظهر
خیلی باحال! برخی از نکات بسیار معتبر! من از شما قدردانی میکنم
نوشتن و بقیه سایت بسیار خوب است.
is psychic real
سه شنبه 30 آبان 1396 06:26 بعد از ظهر
من کنجکاو هستم که بلاگ پلتفرم شما را استفاده کنم؟
من با برخی از مشکلات امنیتی کوچک خود را با آخرین سایت من دارم
و من می خواهم چیز بیشتری را بدون ریسک پیدا کنم. آیا پیشنهادی داری؟
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر






نمایش نظرات 1 تا 30