تبلیغات
management - پیش بینی عرضه داخلی نیروی انسانی سازمانها با استفاده از مدل زنجیره
آینده از آن کسانی است که به استقبالش می روند . فریدریش ویلهلم نیچه
درباره وبلاگ

آرشیو

آخرین پستها

پیوندها

صفحات جانبی

نویسندگان

ابر برچسبها

آمار وبلاگ

Admin Logo
themebox

پیش بینی عرضه داخلی نیروی انسانی سازمانها با استفاده از مدل زنجیره

عنوان مقاله: پیش بینی عرضه داخلی نیروی انسانی سازمانها با استفاده از مدل زنجیره مارکوف(مطالعه موردی شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران)
مولف/ان: رضوان صحرائی  -  عباس عباس پور
موضوع: مدیریت منابع انسانی
سال انتشار(میلادی): 2009
وضعیت: تمام متن
منبع: فصلنامه مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت موسسه مطالعات بین المللی انرژی؛ شماره 4
تهیه و تنظیم:  پایگاه مقالات علمی مدیریت www.SYSTEM.PARSIBLOG.com
چکیده: به منظور بررسی چگونگی  پیش بینی عرضه داخلی  نیروی انسانی در سازمانها، تحقیقی  با استفاده از روش توصیفی و بر اساس مدل مارکوف  انجام پذیرفته است. مدل مذکور رویکردی کاربردی ، برای پیش بینی عرضه  داخلی منابع انسانی است که  با ترسیم الگوهای گذشته نقل و انتقالات، الگوهای آینده را طرح ریزی و احتمال جابجائی کارکنان را از یک پایه به پایه دیگر در یک دوره زمانی، تعیین می کند. با استفاده از این فن ارتقاء، تنزل، انتقال، استخدام و ترک خدمت کارکنان را می توان مشخص نمود. در این پژوهش کلیه واحدها و پستهای سازمانی شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج به دست آمده،  قابلیت مدل  را در  پیش بینی میزان موجودهای نیروی انسانی در واحدها و پست های مختلف سازمانی به اثبات رسانید. همچنین  روند ورود و خروج نیرو در واحدها به خوبی نشان داده شد و    یافته¬های تحقیق حاکی از این است که میزان مازادها و کمبودهای پرسنلی در کلیه  پستهای سازمانی  برای یک دوره زمانی مشخص پنج ساله با استفاده از خواص مارکوفی با دقت قابل قبولی قابل پیشگویی هستند.
کلید واژه ها: برنامه ریزی نیروی انسانی- زنجیره مارکوف- پست سازمانی- عرضه داخلی




مقدمه
برنامه ریزی نیروی انسانی در برگیرنده پیش بینی های منظمی در مورد میزان منابع انسانی مورد نیاز در آینده و نحوه تأمین آن است؛ تا سازمان با توجه به پیش بینی های بعمل آمده، تعداد نیروی انسانی مورد نیاز خود را تخمین زده و در جهت پاسخگویی به تقاضا، افراد مورد نیاز را از طریق عرضه داخلی یا خارجی تأمین نماید و با استفاده بهینه از نیروهای انسانی موجود و انتخاب صحیح کارکنان آینده،  شالوده بنای یک سازمان موفق را پی ریزی نماید.
مسأله مطروحه در تحقیق این است که عرضه  خالص نیروی انسانی در واحدها و پست های مختلف سازمان در جهت پاسخگویی به نیازمندیهای نیروی انسانی در یک برهه زمانی مشخص، چگونه قابل پیش¬بینی است. زیرا  سازمانها برای رفع تقاضای نیروی انسانی خود، خصوصاً در سطوح عالی، ابتدا عرضه داخلی خود را مورد ملاحظه قرار می دهند؛ تا مشاهده کنند که نیروهای داخلی به چه میزان جوابگوی حرکت آتی سازمان هستند و  چگونه می توانند با  تربیت و توزیع صحیح آنان برنامه های آینده را قرین موفقیت نمایند.
  اهمیت تحقیق از این حیث می باشد که سازمان را قادر می سازد تا  تعداد نیروی انسانی مورد نیاز خود را تخمین زده و به کمبودهای نیروی انسانی در هر یک از سطوح پی ببرد و به منظور جایگزینی و اتخاذ تدابیر مناسب در جهت افزایش استفاده از منابع انسانی در آینده ای قابل پیش بینی اقدامات مقتضی به عمل آورد.
ضرورت استفاده از مدل مارکوف  به عنوان  یکی از روشهای پیش بینی عرضه داخلی که به بررسی وضعیت نقل و انتقالات پرسنلی و جابجائی داخلی درون سازمانها می پردازد، در اینجا آشکار می گردد چرا که تکنیکهای علمی و معتبر آن راهنمای مناسبی برای حفظ تعادل سرمایه های انسانی در حین تغییر و توسعه می باشد.   بنابراین تحقیق حاضر با هدف پیش بینی عرضه داخلی نیروی انسانی، پیش بینی روند ورود و خروج نیرو در واحدهای سازمانی و در نهایت بررسی نحوه  تخمین مازادها و کمبودها در سازمانها بر اساس مدل زنجیره مارکوف و  در پاسخگویی به سؤالات ذیل انجام گرفته است
چگونه می توان از مدل مارکوف جهت پیش بینی عرضه خالص نیروی انسانی در واحدها و پستهای مختلف سازمان برای یک دوره زمانی مشخص پنج ساله استفاده کرد؟
چگونه وضعیت جذب و خروج نیروی انسانی در واحدهای مختلف سازمان از طریق مدل مارکوف قابل پیش بینی است؟
مازادها و کمبودهای نیروی انسانی در پست های سازمانی با استفاده از خواص مارکوفی به چه صورت برای یک دوره زمانی پنج ساله پیش بینی می شوند؟
پیشینه تحقیق 
در گذشته اکثر کشورهای توسعه یافته، برنامه های توسعه اقتصادی را با اهداف ابتدایی سرعت بخشیدن به رشد تولیداتشان و افزایش استانداردهای زندگی تا حد امکان تنظیم کردند. بنابراین برنامه ها در چارچوب یک مجموعه کلی از فنون، برای تبدیل اهداف کلی به  برنامه¬های عملی، عینی و معقول ، مطرح گردیدند و انسان به عنوان یک عامل تولید، هر از چند گاهی در برنامه های توسعه، به شمار آورده می شد.
برنامه ریزی پرسنلی مدرن از سال 1940 جهت اختصاص دادن فعالیت ها به کارمندان و توسعه ساختار شغلی، در شرایط بحرانی کمبود نیرو و مهارتها مورد استفاده قرار گرفت و نخستین تعبیر از برنامه¬ریزی نیروی انسانی این بود که تابعی است از برنامه¬ریزی مشارکتی با دو هدف تضمین استفاده مناسب از پرسنل جاری و تدارک نیازمندیهای کارمندان آینده بر حسب توانایی ها، استعدادها، تعداد و سنشان  ولی با توجه به تغییر و تحولات سریعی که به واسطه پیشرفت تکنولوژی در جهان ایجاد شد، نقش و جایگاه منابع انسانی نیز دستخوش تغییر و تحولات سریعی شد . رویکرد مذکور  به وسیله ادوارد در سال 1984 مورد انتقاد قرار گرفت. او معتقد بود که تحلیل منابع انسانی باید استراتژی مشارکتی را تحت تأثیر قرار دهد. بدین گونه نویسندگان مختلف از همان ابتدا برنامه¬ریزی نیروی انسانی را  طبق چارچوب های فلسفی و جهت گیریهای خاص خودشان تعریف کردند. این تعاریف در دوگروه با رویکرد فرایندمدار و استراتژی مدار قرار گرفتند.
معتقدان به رویکرد استراتژی مدار برنامه¬ریزی را به عنوان یک استراتژی برای اکتساب، به کارگیری، بهبود و نگهداری منابع انسانی تعریف می کنند. به عنوان مثال استاینر اهداف برنامه ریزی نیروی انسانی را تداوم بخشیدن و بهبود بخشیدن به توانائیهای سازمان برای دستیابی به اهداف مشارکتی از طریق توسعه استراتژیها، برای افزایش تشریک مساعی پرسنل در آینده ای نزدیک ، تعریف کرد ولی معتقدان به دیدگاه فرایند مدار برنامه ریزی را فرایند تجزیه و تحلیل نیازهای انسان و سازمانها، تحت شرایط متغیر و انجام فعالیت های ضروری برای ارضای این نیازها تعریف کرده اند. اسمیت برنامه ریزی را شامل سه گام اصلی می داند:     پیش¬بینی تقاضا، تحلیل عرضه و برقراری تعادل بین عرضه و تقاضا به طوری که مهارتها و تخصص¬ها برای دستیابی به سود بیشتر به کار گرفته شوند. ماکالیر و  شانون در مقاله ای برنامه¬ریزی نیروی انسانی را فرایند هموار کردن رشد و توسعه، تعیین تعداد کارمندان،کارمندیابی، جایگزینی، چرخش شغلی، آموزش، طراحی و اجرا و مدیریت برنامه های حمایتی مثل جبران و اعطاء سود و مزایا تعریف کرده اند .
با توجه به تفاوت در تأکید بر  استراتژی و فرایند، هر دو به یک مقصد مشترک می رسند. هر دو می خواهند از طریق بکارگیری مؤثر منابع انسانی به اهداف مشارکتی سازمان برسند و چشم انداز ذیل را دنبال می کنند:
برنامه ریزی نیازمندیهای پرسنل
برنامه ریزی پیشرفت شغلی
جابجایی کارکنان
برآورد پستهای خالی
ارتقاء و برنامه های جانشینی
کارمندیابی و آموزش  .
در واقع برنامه، نوعی تعهد به انجام فعالیت های معین برای تحقق هدف به شمار می آید  و برنامه ریزی نیروی انسانی نیز وسیله¬ای برای کسب مقصود است که در این مورد مقصود عبارت است از حصول اطمینان از تأمین نیروی انسانی که قادر باشد تمام فعالیت های مورد نیاز برای رسیدن به اهداف سازمان را بر عهده گیرد . ارتباط مثبت  بین  برنامه ریزی نیروی  انسانی  و عملکرد  مطلوب  سازمانها  در   اکثر  تحقیقات   انجام  شده 
 به اثبات رسیده است و محققان بسیاری از جمله فرانکو و دایاز ، اوگاندریند  ،ریچارد ، تاپیسا ، تومبلین   از مدلهای مختلف برنامه ریزی جهت طراحی الگوی مناسب منابع انسانی در سازمانها استفاده کرده¬اند.
برنامه ریزی نیروی انسانی بسته به نوع پیش بینی (عرضه و تقاضا) با استفاده از روشها و فنون مختلفی انجام می گیرد. روشهای پیش بینی تقاضا به دو دسته روشهای عینی و ذهنی تقسیم می شوند و روشهای پیش بینی عرضه در دو دسته تجزیه و تحلیل ترک خدمت کارکنان از سازمان و تجزیه و تحلیل  جابجائی داخلی قرار    می گیرند . از آنجائی که در این تحقیق  بررسی عرضه داخلی سازمان مطرح است؛ روش تجزیه و تحلیل جابجائی داخلی مورد استفاده قرار گرفت و مدل پیشنهادی  بر یک ماتریس، که اصول بنیادی و شیوه آن برگرفته از تئوری زنجیره مارکوف می باشد، بنا شده است که این امکان را فراهم می آورد تا عرضه داخلی آینده را با بکار بردن حالتهای احتمالی و ماتریس نقل و انتقالات پیش بینی کنیم . این تئوری اولین بار توسط یک ریاضی دان بنام مارکف (1922-1856) عنوان گردید . زنجیره مارکوف یک سلسله از متغیرهای تصادفی (1,X2,X3,….Xn X)با خواص مارکوفی است که در حالت کلی احتمال اینکهnامین متغیر تصادفی یعنی Xn مقداری برابر با xn را اختیار کند وابسته به کلیه مقادیر متغیرهای تصادفی قبل از آن است.P(Xn=xn|X1=x1,…,X n-1= xn-1)= P (Xn=xn|Xn-1= xn-1  )                                  
بر اساس این مدل از طریق فرایندهای احتمالی آینده قابل پیش بینی است و وضعیت کنونی متأثر از شرایط گذشته است . در زنجیرة مارکوف برای برنامه ریزی منابع انسانی یک ماتریس انتقال وجود دارد که آن را ماتریس انتقال منابع انسانی می نامند. در این ماتریس حالتها و سمتهایی را سراغ داریم که هر فردی ممکن است در زمانهای مختلف در یکی از این حالتها یا سمتها باشد. در ماتریس مذکور افزون بر سمتها باید برای ورودیها و خروجیها نیز حالتهای جداگانه ای در نظر گرفت چون از ماتریسها نیرو خارج نمی شود و سرانجام به حالت نهایی که همان خروجی است منتقل می‌شود. در ماتریس انتقال منابع انسانی Pij بیانگر احتمال انتقال یک فرد از سمت  i به سمت j است.
  1 2 … j m


 


P= 1 P11 P12 … P1j P1m
 2 P21 P22 … P2j P2m
 … … … … … …
 i Pi1 Pi2 … Pij Pim
 m Pm1 Pm2 … Pmj Pmm


تجزیه و تحلیل با تشکیل ماتریس انتقال شروع می شود که در آن ماتریس، هر خانه درصد متوسط گذشته کارکنان را که بین طبقات شغلی از یک زمان به زمان دیگر مثل یک سال آینده منتقل شده اند را معرفی     می¬کندکه هر یک از انتقالات گذشته، احتمال انتقال آینده را معرفی می¬کند. برای مثال اگر در یک شرکت حسابداری هر سال به طور متوسط80% شرکا در شرکت می¬مانند و به طور متوسط 20 % شرکت را ترک    می¬کنند و 65% از حسابدارن غیر ارشد هر سال در طبقه خود باقی می مانند. 15% به طبقه حسابداران ارشد ارتقاء می یابند و 20% شرکت را ترک می کنند. با بکاربردن این داده های قبلی که نمایانگر احتمال انتقال در هر طبقه است، عرضه شغلی در آینده طرح ریزی می¬شود. افزایش سطح نیرو در هر طبقه در شروع زمان    برنامه¬ریزی با احتمالات انتقال درون هر ستون و مجموع هر ستون عرضه خالص آینده نیروی کار را در سازمان تأئید می¬کند. طرح ریزی یک ساله برای شرکت حسابداری در جدول ذیل قسمت ب نشان داده است. در سال آینده همانند گذشته در شرکت می¬توانند پیش¬بینی کنند که به همان تعداد شریک خواهند داشت(40 نفر)و به همان تعداد(120 نفر) حسابدار ارشد، اما 18 مدیر و 50 نفر حسابدار غیر ارشد کمتر خواهند داشت . 
احتمالات انتقال
ترک خدمت J S M P الف
20%    80% P شرکا
20%   70% 10% M مدیر
10% 5% 80% 5%  S حسابدار ارشد
20% 65% 15%   J حسابدار غیرارشد


ترک خدمت J S M P تعداد در سال پایه ب
8    32 40 P
16   56 8 80 M
12 6 94 6  120 S
32 104 24   160 J
68 110 120 62 40  
کُوت، مدل مارکوف را برای انتشار کتابهای علوم اجتماعی و ادبیات در یک کتابخانه عمومی جهت قضاوت در مورد ارزش کتابها به کار برد. نتایج تحقیق نشان داد که اگر یادگیری کتابی طی  پنج سال رایج نشد آن کتاب هیچ گاه در گردش نخواهد بود و در این پژوهش میزان انبارش کتابهایی که مورد استفاده قرار نمی گیرند و به ترتیب کنار گذاشته می شوند مشخص شد.  گودانگ در مقاله ای به منظور افزایش صحت تولید و کیفیت محصولات به وسیله پیش بینی زمان کنترل های جبرانی، مدل مارکوف را به کار برد. طبق نتایج به دست آمده دیدگاهی در مورد پیش بینی زمان اقدامات اصلاحی حاصل شد که مزیت زیادی از قابلیت پیشگویی مدل به دست آمد .کاسیو زنجیره مارکوف را در پیش بینی عرضه داخلی نیروی انسانی در سازمانها به کار برد  .  قهرمانی نیز با استفاده از زنجیره مارکوف ، الگوی مناسب منابع انسانی را برای پنج سال آینده شرکت توانیر طراحی کرد  و خزائی در تحقیقی دیگر زنجیره مارکوف را جهت طراحی  الگوی  مناسب منابع انسانی و بررسی وضعیت جذب و خروج نیرو، در  شرکت مهندسی آب و فاضلاب شهر تهران  به کار برد .  همچنین صارمی در طراحی مدل دو متغیره برنامه ریزی نیروی انسانی با استفاده از مدل مارکوف و برنامه ریزی خطی ثابت کرد که با استفاده از زنجیره های مارکوفی می توان ماتریس احتمالات انتقال را برای سالهای آینده پیدا کرد لذا امکان برنامه ریزی برای یک دوره زمانی معین فراهم می¬شود . تحقیق حاضر نیز با استفاده از خواص مارکوفی  به پیش¬بینی عرضه خالص  نیروی انسانی در هر یک از واحدها و پستهای سازمانی همچنین بررسی مازادها و کمبودهای  پرسنلی  در هر یک از پستها می پردازد.
روش شناسی تحقیق:
تحقیق حاضر از نظر هدف، تحقیقی کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده ها، تحقیقی توصیفی و در دسته تحقیقات پیمایشی است. ابزار گردآوری اطلاعات در این تحقیق، پرسشنامه¬های محقق ساخته¬ای بودند که توسط واحد آمار شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی تکمیل گردیدند. پرسشنامه ها حاوی جداولی بودند که اطلاعات مربوط به  تعداد ورودیها و خروجیهای  نیروی انسانی به هر یک  از واحدهای مدیریتی و  بلافصل     به تفکیک سالهای   1384 – 1380، تعداد شاغلین هر واحد به تفکیک سالهای1380-1384 و اطلاعات مربوط به سیر ارتقاء کارکنان در آن گنجانده شده بود .
 جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه کارکنان در پست های مدیریت ستادی( دفتر مدیر عامل،  مدیریت  امورمالی، بازرگانی، برنامه ریزی ، عملیات، امور اداری، مهندسی و طرحها و تأمین و توزیع) و ادارات ستادی     ( امور حقوقی، بازرسی فنی، پژوهش و توسعه، حراست، روابط عمومی) شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی شهر تهران می باشد.  از آنجائی که در این تحقیق از روش زمینه یابی  استفاده شده است؛حجم نمونه  در بر گیرنده کلیه کارکنان در واحدهای مدیریت ستادی  و ادارات ستادی می باشد. از این رو کلیه  افراد جامعه سرشماری شده اند که تعداد آنها 823 نفر می¬باشد.
با توجه به اینکه پژوهش  به دنبال  پیش بینی عرضه نیروی انسانی با استفاده ازمدل مارکوف می باشد از فرمولهای خاصی که جهت پیش بینی عرضه،  به کار می رود استفاده گردیده؛ که در ذیل آورده شده است.


 


...
...


جدول شماره(11) مازادها و کمبودهای نیرو انسانی شرکت ملی پخش فرآوردهای نفتی  درسال1385           
سال پست سازمانی


1385 کارگر کارمند کارشناس کارشناس ارشد رئیس معاون مدیر
 15- 25- 41- 0 8- 3- 1-


همانگونه که مشاهده می گردد به جز در دو مورد (کارگر و کارمند) در بقیه پستها پیش بینی های به عمل آمده صحیح می باشد.
نتیجه گیری و پیشنهادات
همانگونه که ذکر شد مدیران سازمانها جهت برنامه ریزی و برآورد میزان منابع انسانی مورد نیازشان در سالهای آینده ابتدا باید چشم انداز روشنی از موجودی های  منابع انسانی خود به دست آورند تا آگاه شوند که پرسنل موجود به چه میزان قادرند پاسخگوی تقاضای  آنان در راه دستیابی به اهدافشان  باشند. در چنین شرایطی بکارگیری فنونی که عرضه داخلی نیروی انسانی را برآورد می کنند؛ کمک شایانی به آنان خواهدکرد تا اطلاعات منسجمی از عرضه داخلی سازمان خود به دست آورند. از این رو، این تحقیق سعی بر آن داشت تا با بررسی روند مدل زنجیره مارکوف  که با  تجزیه و  تحلیل جابجائی داخلی کارکنان ، تغییرات احتمالی عرضه را  پیش بینی می کند، مدیران را در برنامه¬ریزی پرسنلی سازمانها مساعدت نماید. همانگونه که در نتایج تحقیق  مشهود است قابلیت مدل در ارئه پیش بینی میزان موجودهای نیروی انسانی در واحدها و پست های مختلف سازمانی به اثبات رسید  و روند ورود و خروج نیرو در واحدها به خوبی نشان داده شد  همچنین  مشاهده گردید که میزان مازادها و کمبودهای پرسنلی در کلیه  سمت های سازمانی با استفاده از خواص مارکوفی قابل پیشگویی هستند. این یافته¬ها همچنین نتایج تحقیقات قبلی مبنی توانایی مدل مذکور در پیشی بینی عرضه داخلی را تأئید کرد. بنابراین می توان این الگو را در  شرکتهای گسترده تر با فعالیت های پیچیده تر و حجم نیروی انسانی بیشتر استفاده کرد و حتی الامکان با یک روش پیش بینی تقاضا که نقش مکمل را داشته باشد، ترکیب گردد. تنها محدودیت استفاده از این مدل، این می باشد که نتایج آن تا هنگام عدم تغییر در اهداف و استراتژی های سازمان اعتبار دارد و چنانچه تغییرات عمده در خط مشیها و سیاستهای سازمانی رخ دهد جریان عرضه نیروی انسانی به گونه ای دیگر خواهد بود.
منابع:
آریانژاد، میربهادرقلی و سجادی، سیدجعفر(1386).«تحقیق در عملیات 2»، انتشارات دانشگاه علم و صنعت
جوادین، رضا(1378).« برنامه ریزی نیروی انسانی»، انتشارات دانشکده مدیریت دانشگاه   تهران.
خزائی، فاطمه(1383).«طراحی الگوی مناسب برنامه ریزی نیروی انسانی »، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی.
رضائیان، علی(1380).  «مبانی سازمان و مدیریت»، انتشارات سمت.
صارمی، محمود( 1374). « طراحی مدل های دو متغیره برنامه ریزی نیروی انسانی با استفاده از زنجیرهای مارکوفی و برنامه ریزی آرمانی خطی و غیر خطی»، پایان نامه دکترای دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس.
قهرمانی، جعفر(1376).« طراحی الگوی مناسب برنامه ریزی نیروی انسانی با استفاده از  روش زنجیره مارکوف»، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی.
نوری، فیروز(1384).«طراحی الگوی مناسب برنامه ریزی نیروی انسانی برای شرکت قطارهای مسافربری رجاء»، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی.



نوشته شده توسط :asieh golestani
پنجشنبه 20 اسفند 1388-02:46 بعد از ظهر
نظرات() 

Cialis 20 mg
جمعه 16 آذر 1397 10:42 قبل از ظهر

Seriously plenty of valuable advice.
we use it cialis online store cialis uk cialis lowest price does cialis cause gout cialis for sale south africa cialis prezzo di mercato cialis with 2 days delivery cialis pills price each tadalafil 20mg india cialis 100mg cost
Buy cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 03:30 بعد از ظهر

Terrific material. Kudos.
try it no rx cialis bulk cialis cialis generika cialis wir preise cialis generique where do you buy cialis cialis prezzo al pubblico tesco price cialis cialis for sale in europa buy original cialis
buy tadalafil
چهارشنبه 14 آذر 1397 07:39 بعد از ظهر

Fantastic information, Cheers!
buy brand cialis cheap cialis rckenschmerzen cialis 5 mg buy cialis rezeptfrei cialis 20mg can i take cialis and ecstasy cialis generico en mexico low dose cialis blood pressure where cheapest cialis cialis kaufen
buy cialis no rx
چهارشنبه 14 آذر 1397 05:48 قبل از ظهر

Nicely put, Kudos.
cialis purchasing low dose cialis blood pressure cialis en mexico precio cialis online deutschland cialis 20 mg effectiveness buy cialis online nz we recommend cialis info acquisto online cialis cialis online napol buying cialis overnight
buy cialis delhi
سه شنبه 13 آذر 1397 06:31 بعد از ظهر

Appreciate it. Plenty of posts!

cialis cost generic cialis tadalafil prices on cialis 10 mg buy cialis online cheapest acheter cialis kamagra only now cialis for sale in us fast cialis online american pharmacy cialis cialis 10 doctissimo cialis without a doctor's prescription
Cialis prices
سه شنبه 13 آذر 1397 07:22 قبل از ظهر

Kudos. Quite a lot of content.

cialis taglich cialis patentablauf in deutschland tarif cialis france safe site to buy cialis online cialis sicuro in linea buying cialis in colombia precios cialis peru cialis without a doctor's prescription costo in farmacia cialis cialis 5 mg para diabeticos
buy cheap cialis on line
دوشنبه 12 آذر 1397 07:24 بعد از ظهر

Whoa lots of good data!
cialis australia org click now buy cialis brand cialis price in bangalore cialis kaufen cialis billig ou acheter du cialis pas cher overnight cialis tadalafil where do you buy cialis buy original cialis cialis generico online
buy cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 07:02 قبل از ظهر

You actually mentioned that wonderfully!
wow cialis tadalafil 100mg cialis daily dose generic enter site 20 mg cialis cost cialis 5 mg sublingual cialis online tadalafil 5mg tadalafilo achat cialis en suisse cialis vs viagra click now cialis from canada
Cialis canada
یکشنبه 11 آذر 1397 06:55 بعد از ظهر

Thank you! Lots of postings!

no prescription cialis cheap acheter cialis kamagra acheter cialis meilleur pri generic cialis cialis australia org generic cialis in vietnam cialis daily new zealand cialis farmacias guadalajara buy cialis online cialis vs viagra
Cialis prices
یکشنبه 11 آذر 1397 06:31 قبل از ظهر

Regards, Terrific information!
interactions for cialis opinioni cialis generico low dose cialis blood pressure cialis preise schweiz cialis arginine interactio tadalafilo cialis great britain tadalafil generic cialis 20mg prix en pharmacie viagra cialis levitra
buy cheap cialis no prescription
شنبه 10 آذر 1397 07:15 بعد از ظهر

Tips certainly applied..
cialis from canada how does cialis work viagra vs cialis vs levitra cialis 5mg prix cialis side effects acheter cialis kamagra generic low dose cialis cipla cialis online cialis without a doctor's prescription cialis diario compra
Buy cialis
شنبه 10 آذر 1397 06:09 قبل از ظهر

Superb stuff. Thanks a lot!
enter site very cheap cialis viagra vs cialis vs levitra buy cialis sample pack cialis prices in england where cheapest cialis we like it cialis soft gel cialis kaufen bankberweisung only here cialis pills cialis coupons usa cialis online
Buy generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 06:52 بعد از ظهر

Regards! I enjoy it!
cialis 100 mg 30 tablet discount cialis effetti del cialis discount cialis generic cialis generic cialis at the pharmacy callus cialis for sale cialis professional yohimbe achat cialis en europe
Cialis 20 mg
جمعه 9 آذر 1397 07:05 قبل از ظهر

This is nicely said! .
cialis 5 effetti collaterali cialis 100mg suppliers order generic cialis online cialis generico lilly cialis tablets australia tesco price cialis cialis 5mg billiger recommended site cialis kanada cialis tablets for sale prezzo di cialis in bulgaria
Cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:52 بعد از ظهر

Seriously lots of wonderful material!
calis order generic cialis online effetti del cialis safe dosage for cialis cialis kamagra levitra cialis pills in singapore cialis vs viagra cialis dosage amounts opinioni cialis generico cialis 5 mg funziona
Buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 08:09 قبل از ظهر

Beneficial content. Many thanks!
buying cialis overnight order generic cialis online free generic cialis cialis generic availability cialis for sale generic cialis tadalafil generic for cialis cialis 20 mg best price viagra cialis levitra prix cialis once a da
Cialis prices
چهارشنبه 7 آذر 1397 07:17 بعد از ظهر

This is nicely put. .
only now cialis 20 mg cialis reviews cialis 5 mg scheda tecnica cialis professional yohimbe cialis preise schweiz prescription doctor cialis look here cialis cheap canada we recommend cheapest cialis cialis purchasing buy cialis online nz
buy generic cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 07:35 قبل از ظهر

Many thanks! I like it.
enter site 20 mg cialis cost we use it cialis online store cialis mit grapefruitsaft cialis 5 effetti collaterali safe dosage for cialis opinioni cialis generico cialis canada on line cialis usa cost pastillas cialis y alcoho cialis canada on line
Cialis pills
چهارشنبه 11 مهر 1397 05:26 قبل از ظهر

Thanks, An abundance of knowledge.

online prescriptions cialis link for you cialis price cialis generico milano cialis en 24 hora cialis diario compra achat cialis en suisse ou acheter du cialis pas cher cialis kamagra levitra cuanto cuesta cialis yaho acheter du cialis a geneve
Cialis canada
دوشنبه 9 مهر 1397 04:19 قبل از ظهر

Wow loads of great information!
compare prices cialis uk comprar cialis navarr import cialis cialis savings card compare prices cialis uk click here cialis daily uk cialis kamagra levitra we recommend cheapest cialis fast cialis online how to buy cialis online usa
online pharmacy canada
یکشنبه 1 مهر 1397 06:28 قبل از ظهر

Nicely put. Thanks a lot!
viagra canadiense canada pharmaceuticals online canadian pharcharmy online24 north west pharmacies canada legitimate canadian mail order pharmacies canadian pharmacies without an rx canadian pharmacy viagra brand online canadian pharmacy canada medication pharmacy canada pharmacies
http://cialisvbuy.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 03:08 قبل از ظهر

You actually explained this exceptionally well.
buy cialis cheap 10 mg generic cialis at walmart brand cialis nl cialis 20mg prix en pharmacie effetti del cialis cialis taglich cialis online nederland cialis australia org cialis en 24 hora cialis 20 mg cost
how can i buy viagra
سه شنبه 13 شهریور 1397 01:46 بعد از ظهر

Really a good deal of beneficial information.
buy viagra pfizer buy viagra locally sildenafil generic buy viagra ireland how to get viagra with prescription online viagra order viagra online usa blue pill viagra buy online usa viagra cheap online uk
cialisvi.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 11:13 قبل از ظهر

Kudos! Plenty of forum posts.

bulk cialis non 5 mg cialis generici cialis manufacturer coupon cialis 5 mg buy costo in farmacia cialis cialis generico online cialis for sale south africa cialis for sale south africa generic for cialis no prescription cialis cheap
http://viabiovit.com/viagra-without-perscription-cheap.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 07:31 قبل از ظهر

Many thanks. Helpful stuff.
buy prescription viagra how old to buy viagra getting viagra buying viagra on line buy viagra ireland buy viagra tesco online cheap viagra buy online viagra uk cheap online pharmacy usa viagra alternative
what is bph cialis
دوشنبه 22 مرداد 1397 11:08 بعد از ظهر

Tips effectively utilized..
cialis canadian drugs price cialis best look here cialis cheap canada prezzo cialis a buon mercato cialis 5mg billiger effetti del cialis achat cialis en europe look here cialis order on line cialis soft tabs for sale cialis online
generic cialis overnight delivery
یکشنبه 6 خرداد 1397 11:01 بعد از ظهر
First of all I would like to say fantastic blog!
I had a quick question in which I'd like to ask if you
don't mind. I was curious to know how you center yourself and clear your mind before writing.
I have had a hard time clearing my mind in getting my thoughts out there.
I truly do enjoy writing however it just seems
like the first 10 to 15 minutes are generally lost simply just trying to figure out how to begin. Any suggestions or tips?
Thank you!
Generic cialis
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 12:03 بعد از ظهر

Thanks a lot! Loads of tips.

cialis 20 mg cost generic cialis soft gels order generic cialis online cialis arginine interactio cialis pills boards cialis 5 effetti collaterali cialis taglich cialis taglich cialis en mexico precio purchase once a day cialis
Viagra 20mg
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 07:33 قبل از ظهر

Cheers, Good stuff!
can you really buy viagra online buy viagra at walmart viagra tablets buy online cheap viagra prescription buy viagra online online how do i order viagra buy cheap viagra where can you buy viagra cheapest viagra online viagra to buy
Online cialis
شنبه 18 فروردین 1397 04:58 بعد از ظهر

You expressed it well!
click here cialis daily uk cialis 100 mg 30 tablet venta cialis en espaa buying cialis on internet only best offers 100mg cialis cialis vs viagra how to buy cialis online usa cialis bula cialis farmacias guadalajara how to purchase cialis on line
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر






نمایش نظرات 1 تا 30